Disable Ctrl Key, Right click and F12
Evangelische Christengemeente Zwartberg
2012-... © Ekzwartberg.be (Evangelische Kerk Zwartberg)
Evangelische
Christengemeente Zwartberg
Arbeidstraat 56
3600  Genk
Preken 2021


Archief

Trouw, meer dan liefde……

Met trouw is het slecht gesteld in onze samenleving. Niet dat er geen trouw beloofd wordt op alle mogelijke manieren, maar omdat trouw blijkbaar een houdbaarheidsdatum kent. Zowel van vriendschappen, politieke beloftes, de kwaliteit van verkochte producten als van partnerrelaties. En vooral over de partnerrelaties maak ik me zorgen. Bijna de helft van de huwelijken strandt vroeg of laat (bij samenwoningsrelaties is dat nog meer) en ook in de blijvende relaties gaat het regelmatig mis.

Beloften

Meer dan vroeger hebben koppels de gewoonte om in een huwelijksviering persoonlijke trouwbeloften naar elkaar uit te spreken. Soms in een uitvoerige toespraak, soms in een gedicht en soms in een lied. Ik luister daar met dubbele gevoelens naar. Het is mooi al die intenties en goede bedoelingen en men is zeker hevig verliefd op dat moment, maar is dit wel realistisch? Zeker als je weet dat deze intentie al eens eerder is uitgesproken en je beseft dat veel relaties vroeg of laat uit elkaar gaan. Hoe het ook zij, aan de intenties en het verlangen kan het niet liggen, want die zijn onmiskenbaar aanwezig.

Het verlangen naar Trouw

Ondanks de vele ontrouw is trouw wat er uiteindelijk verwacht wordt van de liefde. We beseffen allemaal dat passie een prachtige startmotor kan zijn, maar dat met elkaar leven ook hard werken betekent. Op elkaar afstemmen, moeilijkheden overwinnen, offers voor elkaar brengen, conflicten uitspreken en elkaar vergeven daar blijkt de echte trouw uit. Daarmee wordt een diepe behoefte aan zekerheid vervuld: wat er ook gebeurt, de ander laat mij niet vallen. Trouw is ook nodig om jezelf te kunnen zijn in een relatie, om niet uit angst voor de ander een rol te spelen en je behoeften te verbergen.

Trouw is nodig om te kunnen groeien en te mogen veranderen zonder de angst te hebben dat de ander je erom zal afwijzen. Tenslotte heb je trouw nodig om de ander beter te leren kennen. De keuze, wat ik ook over de ander te weten kom ik blijf van hem houden, geeft ruimte om de ander te leren ontdekken.

Geen oordeel

Het is natuurlijk heel gemakkelijk als je zelf niet gescheiden bent, het moralistische vingertje op te heffen en oordelend naar de huidige maatschappij te kijken. Maar dat zou niet eerlijk zijn ten eerste omdat het geen recht doet aan het verlangen van mensen naar duurzaamheid in relaties maar ook omdat het onze eigen kwetsbaarheid en gevoeligheid ontkent. Beter is het om eens te kijken naar de oorzaken van relatiebreuken en welke hindernissen het uitvoeren van onze goede intenties in de weg staan. Ik maak hier bij o.a. gebruik van een model dat ik bij Stephoen M.R. Covey vond (zie literatuur) die vier niveaus ziet in relatievertrouwen: integriteit, intenties, capaciteiten en resultaten (de laatste twee vat ik samen als competenties).

Intenties

Laten we beginnen met de intenties. Zoals ik al zei, zijn deze volop aanwezig. We verwachten veel meer van een relatie dan we ooit gedaan hebben. Niet alleen zorg, seks en kameraadschap maar vooral ook een diepe bevestiging van mijn persoonlijke waarde, genezing van alles wat mij verhindert gelukkig te zijn, geloof en bevestiging van wat nog te ontdekken valt, hulp bij het ontdekken van talenten en mogelijkheden. Maar vooral exclusiviteit, de belangrijkste en mooiste persoon te zijn voor de man/vrouw aan wie wij ons hebben gegeven. Liefde is waarom het draait in het leven. Daarom is ontrouw een traumatische ervaring. Maar gezien de grote behoefte aan liefde, gaan, als een relatiebreuk definitief is, de meesten toch opnieuw op zoek naar iemand die al deze behoeften kan vervullen. Moeten we dan maar met minder intenties het huwelijk binnenstappen, minder verwachtingen koesteren, bij voorbaat wat realisme inbouwen? Misschien wel, maar ik verwacht het meer van het werken aan de andere relatieniveaus, zodat de intenties vanzelf wat meer in balans komen.

Competenties

We kunnen wel het verlangen hebben om de ander gelukkig te maken maar zijn we er ook bekwaam voor? Kunnen we dat? Hebben we de capaciteiten om onze beloften waar te maken? Ik denk dat daar het schoentje wringt. Om iets te kunnen volbrengen hebben we inzicht nodig in de mogelijkheden die ik heb om het na te komen. Als ik levenslange trouw beloof, ken ik dan mijn vermogens om dit waar te maken? Heb ik de competenties daarvoor in huis? Ben ik iemand ie met verschik kan omgaan? Kan ik vergeven, fouten erkennen, mezelf wegcijferen, het goede in de ander opmerken en dankbaarheid tonen? Ben ik iemand die geïnteresseerd is in de achtergrond van iemand, heb ik respect voor de grenzen van de ander? Heb ik empathische vermogens, kan ik me inleven inde ander? Dit soort zelfonderzoek strookt niet met passie en alle andere euforische emoties die bij verliefdheid horen, maar is wel nodig om de relatie een betere basis te geven. Het verhoogt je zelfvertrouwen en maakt dat je in staat bent om ook naar de minder leuke kanten van de ander te kijken zonder zelf van streek te raken.

Leerschool

Elke competentie begint met de erkenning dat je incompetent bent. Je begint een opleiding, een nieuwe baan of een huis te bouwen, maar dan ontdek je dat je capaciteiten ontoereikend zijn, dat je nieuwe kennis moet vergaren, hulp en advies nodig hebt, andere technieken moet aanleren. Passie voor iets of iemand is een leuke start maar ben ik bereid te erkennen dat ik iets moet leren. Wanneer een koppel vastloopt in de relatie is het geen tijd om op zoek te gaan naar een nieuwe passie, maar tijd om toe te geven dat je incompetent bent om je goed af te stemmen op je partner en dat je aan een leerschool begint. Goede competenties vragen om een langere weg van training, fouten durven maken en ervan leren, nieuwe inzichten toelaten en anderen om raad vragen. Dit vraagt ook van ons als langgehuwden of kerkgemeenschap dat we transparant zijn en geen volmaakt ideaal voorschotelen van het huwelijk. Dat we eerlijk zijn over eigen leerproces en dat ook voor ons liefde een levenslang groeiproces is.

Integriteit

Volgens Covey begint alles met integriteit. Ten diepste willen we allemaal integere mensen zijn, willen we congruent gedrag vertonen die overeenkomt met ons denken. Toch gaat dat niet vanzelf. Om een integer persoon te zijn, zullen we zicht moeten hebben op onze waarden. En welke prijs we willen betalen om deze waarden waar te maken. Zo kan moed een hoge waarde voor je zijn, maar waar blijkt dat uit je leven?

Als moed een offer vraagt, gevaar oproept, je in een moeilijke positie brengt, blijft hij dan nog prioritair? Of ontdek je in crisismomenten dat veiligheid net iets belangrijker is? Vaak wordt er te snel vanuit gegaan dat partners dezelfde waarden hebben, daarom is niet zo belangrijk om tijdens de voorbereiding naar een huwelijk er expliciete vragen rond te stellen.

Geloof

Maar is dit voor gelovigen niet anders? Zorgt het geloof er niet voor dat je trouw blijft en je verleiding uit de weg gaat? Als ik kijk naar de toename van relatiebreuken onder christenen ben ik hier niet gerust in. Bij gelovigen gaat bij ontrouw de pijn vaak nog dieper, niet alleen is men teleurgesteld in de ander maar ook nog in God. Is God dan niet in staat om onze relatie goed te houden, kan Hij ons dan niet beschermen tegen verleiding? Geloof is echter geen levensverzekering tegen relatieproblemen. Nog minder mag het je van je taak ontheffen om eerlijk aan zelfonderzoek te doen, naar je levenswaarden te kijken en hoe je hier tot nu mee bent omgegaan.

Geloof mag geen excuus zijn om je eigen competenties niet tegen het licht te houden. Juist gelovigen moet zich bewust zijn van hun zwakheden en dat ze levenslang leerling zijn, en dat je waarden niet onaantastbaar zij, maar getest zullen worden.

De trouw van God

Voor een gelovige is zijn trouw geworteld in de trouw van god. Trouw in de Bijbel komt tot uitdrukking in het sluiten van verbonden. Telkens opnieuw zoekt God mensen of groepen met wie Hij een verbond kan sluiten. Het is voor God niet genoeg om eenzijdig aan ons Zijn liefde te laten zien. Hij heeft verbonden ongesteld om zo in relatie met ons te treden en te laten zien hoe Hij voor ons zorg wil dragen en hoe wij op Hem beroep mogen doen. Hij is niet onduidelijk over hoe geliefd wij zijn en wat Hij voor ons wil doen. Meer nog, door middel van een verbond wil God laten zien hoe Hij werkelijk is. Dat Gods trouw deel van Zijn karakter is. Dat Hij , ondanks onze fouten en tekorten, toch van ons houdt, met ons doorgaat en ons niet laat vallen. Hoewel God in Zijn verbonden met mensen laat zien wat goed voor ons is en hoe we kunnen reageren op Zijn beloften, is Zijn, verbond toch in eerste instantie iets dat eenzijdig van Hem uitgaat. Dat zien we al in het verbond dat Hij sloot me Abraham (Gen. 15:7-21) maar nog meer door Jezus leven, sterven en verrijzenis. Jezus laat zien hoeveel £God van ons houdt en dat Hij eenzijdig zal voltooien wat Hij ons belooft. Wat betekent dit nu voor ons en onze relaties? Als wij een relatie met onze partner aangaan, kijken we niet alleen naar de ander en hoe deze zijn deel van ons levensverbond invult, maar we kijken ook naar god die wil dat ik iets van Zijn eenzijdige en onvoorwaardelijke liefde toon in mijn rol als partner. Dit zal altijd onvolmaakt zijn, maar tegelijk geeft het een rust dat ik naast mijn partner en mijn eigen intenties een andere bron heb. Dat ik naast alle andere rollen die ik vervul ook in mijn huwelijk iets van Gods missie realiseer.

Herstel van Trouw

Als de trouw eenmaal geschonden is, lijkt het bijna onmogelijk deze te herstellen. Want hoe diep het berouw ook is en hoeveel goede beloften er gedaan worden, hoe kan de bedrogenen geloven dat deze gehouden zullen worden. Beloften die geschonden zijn kunnen niet hersteld worden met nieuwe beloften alleen. Herstel kan alleen als er een nieuw verbond wordt gesloten, het oude heeft niet gewerkt en herstel daarvan geeft onvoldoende zekerheid. Het maken van een nieuw verbond is niet goedkoop maar de bekroning van een weg naar berouw, vergeving en inzicht. In een nieuw verbond van trouw zal rekening worden gehouden met elkaars zwakheden en de bedreigingen van de relatie, maar men zal ook samen op zoek gaan naar nieuwe bronnen en kansen. Deze kunnen liggen in een nieuw of te versterken netwerk van vrienden, familie en kerk. Maar vooral ook in een diepere verbondenheid met god en het besef van gemeenschappelijke roeping.

 

Literatuur: Stephen M.R. Covey, De snelheid van vertrouwen, Amsterdam 2008.

Bron: Magazine Bethesda jaargang 39 Nr 3 – 2021 Blz 3 tem 5 door Gerrit Houtman.